Άρθρα

Πώς ο Mozart βοηθά στη θεραπεία

«Το παιδί σας πάσχει από δυσλεξία». Εκατοντάδες γονείς κάθε χρόνο βρίσκονται αντιμέτωποι με την επίσημη διάγνωση του ειδικού που έρχεται να πιστοποιήσει αυτό που ήδη υποπτεύονταν, ότι δηλαδή το παιδί τους είναι δυσλεξικό. Το 3% αγγίζει το ποσοστό των Ελλήνων μαθητών που έχουν διαγνωστεί επισήμως ως δυσλεξικοί, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο το ποσοστό εκτοξεύεται στο 15% του ενεργού πληθυσμού.

Η άμεση αντίδραση του γονιού είναι να απευθυνθεί σε κάποιον λογοθεραπευτή προκειμένου να βοηθήσει με ασκήσεις στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Αυτό που λίγοι γνωρίζουν είναι ότι πολύ συχνά η δυσλεξία συνυπάρχει με κάποια άλλη μαθησιακή δυσκολία όπως είναι η διάσπαση προσοχής, η υπερκινητικότητα, η δυσαριθμισία, η δυσγραφία και η διαταραχή κινητικών δραστηριοτήτων ή δυσπραξία. Τα βαθύτερα αίτια όλων των παραπάνω μαθησιακών δυσκολιών, συμπεριλαμβανομένης της δυσλεξίας, είναι σύμφωνα με τους επιστήμονες νευρολογικής φύσεως, αφού οφείλονται σε δυσκολία συνεργασίας ανώτερων κέντρων αντίληψης (ακουστικής, οπτικής κλπ.) του εγκεφάλου.


Τι είναι η Μέθοδος
Tomatis;

Ο Γάλλος ωτορινολαρυγγολόγος Alfred Tomatis (1920-2001) ήταν ο πρώτος που μεταξύ άλλων συνέδεσε τη δυσλεξία με την ακουστική αντίληψη. Όπως αναφέρει ο ίδιος στο βιβλίο Μαθησιακές Δυσκολίες «Ο “δυσλεξικός” ζει έχοντας μέσα στο αυτί ένα “παραμορφωτικό φίλτρο” και κολυμπά σε ένα ακουστικά ασταθές περιβάλλον. Έτσι, χωρίς να είναι κωφός αναγκάζεται να διορθώσει και να αντισταθμίσει την κατάσταση… Κατά τη διάρκεια μιας άσκησης ορθογραφίας και ανάγνωσης, θα του χρειαστεί να καταβάλει δεκαπέντε φορές μεγαλύτερη προσπάθεια για να φθάσει σε ένα αποτέλεσμα συγκρίσιμο με αυτό των πιο ευνοημένων συμμαθητών του.»

Ερευνώντας προχώρησε στην ανάπτυξη μίας μεθόδου που στόχευε στη διέγερση των κέντρων του εγκεφαλικού φλοιού. Η μέθοδος που πήρε το όνομά του, Μέθοδος Tomatis, βασίζεται σε μία διαφορετική προσέγγιση βελτίωσης της ακρόασης: τη συνειδητοποιημένη ακοή. Πρόκειται για την ικανότητα του ατόμου να μπορεί να επιλέξει και να αποκωδικοποιήσει το εννοιολογικό περιεχόμενο του λόγου και αφορά κάθε τομέα μάθησης και επικοινωνίας.


Τα βήματα της θεραπείας

Στην Ελλάδα υπάρχουν μόλις δύο πιστοποιημένα Κέντρα Ακουστικο-Ψυχο- Φωνολογίας στα οποία εφαρμόζεται η Μέθοδος Tomatis, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη αντίστοιχα. Η πρώτη επίσκεψη στο κέντρο περιλαμβάνει κάποια διαγνωστικά τεστ για το παιδί -με κύριο το Τεστ Ψυχοακουστικής Διερεύνησης- αλλά και τη λήψη ενός πλήρους ιστορικού. «Το τεστ είναι ένας καθρέφτης του ψυχισμού, της συμπεριφοράς, της μάθησης, της επικοινωνίας, του τρόπου που λειτουργεί το άτομο. Αποτυπώνεται η αντίληψη των ήχων, άλλο είναι το παιδί να έχει μία θαυμάσια ακοή και να ακούει κι άλλο το να μπορεί να επεξεργάζεται αυτό που λέει ο δάσκαλος» επισημαίνει η επιστημονική υπεύθυνη του Κέντρου Ψυχο-Ακουστικο-Φωνολογίας Θεσσαλονίκης κα. Χριστίνα Λαμπριανίδου.

Σε ένα δεύτερο ραντεβού παρουσιάζονται και αναλύονται τα αποτελέσματα του τεστ και προσδιορίζεται το εξατομικευμένο πρόγραμμα συνεδριών. Η ΗΗθεραπεία διεξάγεται σε 4 με 5 κύκλους, ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενή. Δεν είναι συνεχής, αλλά μεσολαβούν κάποια διαστήματα παύσης μεταξύ των κύκλων.

Το εργαλείο θεραπείας της Με­θόδου Tomatis ονομάζεται Ηλεκτρονικό Αυτί. «Το ηλεκτρονικό αυτί είναι ένας προσομοιωτής ενεργητικής ακρόασης, που είναι μία πατέντα του Tomatis. Είναι μία ηλεκτρονική συσκευή που επιλεγμένα διοχετεύει τη μουσική έτσι ώστε να γυμνάζονται οι μυς του αυτιού, ώστε να προχωρήσουν σωστότερα τα μηνύματα και να ενεργοποιήσουν τον εγκεφαλικό φλοιό» εξηγεί η κα. Λαμπριανίδου.

Ουσιαστικά αυτό που κάνουν τα παιδιά κατά τη διάρκεια μιας τυπικής συνεδρίας είναι να φοράνε ένα ζευγάρι ακουστικά και να ακούν φιλτραρισμένους ήχους. «Όση ώρα διαρκεί η συνεδρία μπορεί να παίξει παιχνίδια, να κάνει ένα πάζλ. Δεν επιτρέπεται να διαβάζει και να μιλάει. Περνάει ένα δίωρο πολύ χαλαρωτικό, δεν κοπιάζει και της είναι ευχάριστο.» λέει η κα. Άννα Βλαχοπούλου μητέρα ενός κοριτσιού με δυσλεξία που ακολουθεί τη θεραπεία.

Σε άλλες συνεδρίες το παιδί μπαίνει «Σε μία ακουστική καμπίνα όπου φοράει τα ακουστικά και αποκτά καλύτερο έλεγχο του λόγου μέσω της φώνησης στο μικρόφωνο και της επιστροφής της φωνής στα αυτιά του. Έτσι αποκτά καλύτερο έλεγχο αυτού που λέει και πώς το λέει μέσα στα ακουστικά, ταυτόχρονα με τη μουσική η οποία διεγείρει την περιοχή του εγκεφάλου» αναφέρει η κα. Λαμπριανίδου. Τα ακούσματα της μεθόδου περιλαμβάνουν κυρίως μουσική του Mozart, αλλά και γρηγοριανά μέλη και ανάγνωση κειμένων. Κατά δεύτερο λόγο χρησιμοποιείται μουσική του Straus και ήχοι της φύσης.

Μία από τις συνηθέστερες αυθόρμητες ερωτήσεις που θέτουν όσοι έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με τη μέθοδο είναι: «Γιατί κυρίως Mozart;». Η μουσική του Mozart συμβαίνει να έχει μία πληρέστατη γκάμα ήχων, είναι αρκετά γρήγορη και έχει πολύ συχνά υψηλές αρμονικές. Αυτές οι ανώτερες αρμονικές είναι ιδιαίτερα χρήσιμες στη Μέθοδο Tomatis που χρησιμοποιεί φιλτραρισμένους ήχους υψηλών συχνοτήτων για να διεγείρει τα κέντρα του εγκεφάλου. Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι η μουσική του Mozart είναι ιδιαίτερα ευχάριστη σε μικρά παιδιά.


Η λογοθεραπεία σύμμαχος ή εχθρός της μεθόδου

Όπως είναι απόλυτα φυσικό προκύπτει εύλογα η απορία αν η Μέθοδος Tomatis συγκρούεται ή όχι με τις παραδοσιακές μεθόδους αντιμετώπισης της δυσλεξίας όπως είναι  η λογοθεραπεία. Η απάντηση είναι ότι σε καμία περίπτωση δε λειτουργούν ανταγωνιστικά αλλά συμπληρωματικά. Αντιμετωπίζουν το πρόβλημα και τα δύο είδη θεραπείας, η καθεμία από τη δική της σκοπιά.

«Μία κλασική λογοθεραπεία το βλέπει από την πρακτική πλευρά της εξάσκησης της στοματικής περιοχής, ενώ εμείς διεγείρουμε τον ίδιο τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί το πρόβλημά του. Για εμάς οι διαταραχές του λόγου είναι ένα σύνθετο ψυχοπαθολογικό φαινόμενο και γι’ αυτό χρειάζεται να λειτουργήσουμε συνολικά σ’ όλη την οικογένεια για να μπορέσει να λυθεί αυτό το πρόβλημα. Δεν είναι μόνο το πρακτικό θέμα της διαταραχής της ομαλής ροής του λόγου. Πρέπει να λειτουργήσουμε σ’ όλη την οικογένεια και ειδικά στο παιδί να μπορέσουμε να καταλάβουμε και το πρόβλημά του. Είναι πιο ολοκληρωτική η αντιμετώπιση και σ’ αυτό το παιδί λέμε ότι μπορείς να κάνεις και λογοθεραπεία, παράλληλα με τη Μέθοδο Tomatis» επεξηγεί η κα. Λαμπριανίδου.

Αυτό που λέγεται συχνά είναι ότι η Μέθοδος Tomatis αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχή εφαρμογή άλλων θεραπειών. Αν για παράδειγμα, ένα παιδί δε μπορεί να αντιληφθεί το δάσκαλο, όσες ώρες και αν κάνει μάθημα η βελτίωσή του θα είναι μικρή. Κατά συνέπεια, η Tomatis μπορεί να προετοιμάσει το έδαφος για την πρόσφορη εφαρμογή της λογοθεραπείας ή οποιασδήποτε άλλης μορφής αντιμετώπισης.


Πόσο αποτελεσματική είναι στην πράξη η
Tomatis

«Όταν στην αρχή της θεραπείας με ρωτάνε οι γονείς πόση βελτίωση θα δω στο παιδί μου τους λέω από λίγη έως πάρα πολύ. Δε μπορώ να μαντέψω», απαντά με ειλικρίνεια η κα. Λαμπριανίδου. Φυσικά καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας είναι αδιάλειπτη η συμβουλευτική του γιατρού που παρακολουθεί το παιδί, τόσο το ίδιο όσο και τους γονείς του. Η παρακολούθηση της πορείας του επαναπροσδιορίζει κάθε φορά το τελικό αποτέλεσμα.

Μοναδικός αδιάψευστος μάρτυρας της αποτελεσματικότητας της μεθόδου είναι οι ίδιοι οι γονείς που περιγράφουν τη βελτίωση που είδαν στα παιδιά τους. «Ο Νίκος δυσκολευόταν πάρα πολύ να διαβάσει τα θεωρητικά μαθήματα ιδιαίτερα, στα μαθηματικά δεν είχε τόσο πρόβλημα. Στα θεωρητικά όπως η ιστορία, τα θρησκευτικά όπου εκτός από την κατανόηση του κειμένου απαιτείται και κάποια αποστήθιση είχε φοβερό πρόβλημα. Για μισή σελίδα του βιβλίου χρειαζόμασταν 1,5 ώρα να το μάθει κι αυτό με πολύ μεγάλη δυσκολία, δε θυμότανε λέξεις, δε θυμότανε τη σειρά. Εκτός αυτού δε θυμότανε και την παράδοση, δεν ήταν μόνο ότι δε μπορούσε να μάθει το μάθημα εύκολα, το κείμενο, δε θυμότανε από τη παράδοση για να μπορέσει να τον βοηθήσει η μνήμη του. Τώρα έχουμε φθάσει στο σημείο που θυμάται πάρα πολύ καλά την παράδοση. Πριν διαβάσουμε το κείμενο στο σπίτι, ήδη μου έχει πει τι τους έχει πει ο καθηγητής στην τάξη. Εκτός αυτού εκεί που αφιερώναμε 1,5 ώρα για μισή σελίδα τώρα χρειαζόμαστε μισή το πολύ 40 λεπτά. Έχοντας κάνει το 1/3 των κύκλων είδαμε αυτή τη μεγάλη βελτίωση.» αφηγείται η κα. Ελένη Παρμακλή μητέρα του Νίκου που έχει διαγνωσμένη δυσλεξία από το Α΄ΚΕΔΥ.

Το πραγματικά εντυπωσιακό σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ότι πέρα από τη βοήθεια στα μαθησιακά προβλήματα, βλέπουν ταυτόχρονα τα παιδιά να αλλάζουν και σε επίπεδο κοινωνιολογικό. Να γίνονται πιο φιλικά, περισσότερο θαρραλέα και κοινωνικά.

«Δεν ξέρεις τι είναι καλύτερο για τον καθένα. Για τη δυσλεξία δεν υπάρχει κάτι που να είναι πανάκεια και να βοηθάει 100%. Κάνεις κάποια πράγματα, , την Tomatis, τη λογοθεραπεία, κάτι άλλο. Το δοκιμάζεις και βλέπεις πώς θα λειτουργήσει στο παιδί σου. Εγώ πάντως είδα αποτέλεσμα. Είδα ότι είναι πολύ πιο συνεργάσιμος, λιγότερο αντιδραστικός, πιο εύκολα τα αντιλαμβάνεται γιατί εγώ τα έχω ζήσει όλα τα στάδια του Αντρέα , πώς ξεκινήσαμε από το δημοτικό μέχρι τώρα που είναι πρώτη γυμνασίου.» υπογραμμίζει η κα. Βασιλεία Δημάκη μητέρα ενός αγοριού με δυσλεξία.

Κλείνοντας αξίζει να σημειωθεί ότι στον πρώτο κύκλο παρέχονται και στις μητέρες που συνοδεύουν τα παιδιά τους στις συνεδρίες ακουστικά τόσο για να έχουν μία εικόνα του τι ακούει το παιδί τους όσο και γιατί η δική τους προσωπική βελτίωση συντελεί στη θεραπεία του παιδιού.

Ιατρεία
Ακουστικο-Ψυχο-Φωνολογίας

Τοματίς


Ακολουθήστε μας

Ακολουθήστε μας στα social media

facebook youtube instagram

Πληροφορίες

  Μερκουρίου 1, Ντεπώ, 54655 Θεσσαλονίκη
2310 411880,  2310 411882

  Μηθύμνης 22, Κυψέλη, 11257 Αθήνα
  &  2130366456

Τα cookies επιτρέπουν μια σειρά από λειτουργίες... Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies.